Układ sceny postrzegany przez przeciętnego gracza wygląda od lat w taki sam sposób: są organizacje zespołowe i turniejowe. I wsród jednych i drugich znajdziemy takie całkowicie amatorskie, jak i funkcjonujące jako firmy, czy posiadające osobowość prawną w związku z innymi działaniami.

O ile w przypadku zespołów możemy śmielej mówić o problemie na polskiej scenie to w przypadku organizatorów eventów zasadniczo nic się nie zmieniło. Unikając lania i wody i stosując uproszczenia cybersport.pl przejął polskie ESL. Na tym etapie pojawiło się dużo znaków zapytania, w których dominowało podejście obawy przed monopolem. Po czasie można śmiało stwierdzić, że do niego jeszcze daleka droga. Zawsze powstaje konkurencja i na scenie mamy ją chociażby w postaci HeadShotu i AllPlay, a mniejszych turniejów online, jak i LANowych nie brakuje.

Ba, powiedziałbym nawet, że jest lepiej niż było. Obecnie eventy Cybersportu prezentują od strony organizacyjnej światowy poziom. Polscy organizatorzy mają w końcu od kogo się uczyć na rodzimym podwórku, a tego często naprawdę brakowało. Co innego wzorować się na relacjach z zagranicy niż podejrzeć, podpytać na żywo, jak dana kwestia jest rozwiązana. Dlatego też temat bossy wśród organizacji eventowych odkładam na bok.

Prawdziwy powód mojego wywodu to zespoły. W mojej zakładce w przeglądarce, ostatnio aktualizowanej pewnie z półtora roku temu, mam 10 organizacji, które systematycznie wysyłalo swoich graczy na polskie eventy. Dziś mamy na tę chwilę zasadniczo dwie spełniające te kryteria...

Co się stało? Wyjaśnienia mam dwa, różnią się w zasadzie podejściem do tematu, a wniosek z nich w zasadzie wypływa jeden.

1) Kryzys...

Nie od dziś wiadomo, że świat od pewnego czasu pogrążony jest kryzysie ekonomicznym. Gdy pierwsze wieści o problemach USA docierały do Polski nie wzbudzało to zbyt wielu komentarzy na scenie. Teoretycznie po co mamy się przejmować ‘hamburgerami’... a jednak... widmo nadciągającego kryzysu skłoniło firmy do przejrzenia swoich budżetów, a najłatwiej koszty tnie się w marketingu, zwłaszcza tym opartym o sponsoring.

Na tym etapie warto poświęcić dwa zdania o tradycyjnym modelu funkcjonowania drużyny. Oparty jest on o dwa czynniki: sukcesy graczy oraz wpływy od sponsorów. Te pierwsze mają w naturalny sposób wbudowane duże ryzyko związane z formą zawodników, czy wręcz dyspozycją dnia. Jaki to ma wpływ na finanse zespołu? Otóż w większości umów z zawodnikami jest zapis mówiący o przekazaniu procentu wygranej na konto organizacji. Wsród światowych organizacji, zależnie od kraju pochodzenia i kontynentu może wynosić on aż 30%. Sponsor natomiast pojawia się zwykle po pierwszych sukcesach i dzięki stałemu budżetowi zapewnia stabilność działania organizacji. W momencie, gdy go nie ma organizacja bardzo dużo ryzykuje... najlepszym przykładem początki fnatic, gdzie obecny szef (i założyciel) zr0 (Sam Mathews) sprzedał swój samochód, aby móc wysłać Voo na CPL w Painkillera.

To był złoty strzał, Voo zarobił dla organizacji (dzięki wspomnianym %) wystarczająco dużo, by zapewnić zespołowi sprawne funkcjonowanie w najbliższym czasie i spokojne poszukiwanie sponsorów. Mogło się to jednak potoczyć zupełnie inaczej i pewnie dziś nie byłoby ‘fnatic’.

W obliczu końca, bądź ograniczenia sponsoringu konieczne jest poszukiwanie pieniędzy na utrzymanie organizacji, kontrakty, wyjazdy gdzie indziej. I tu własnie ‘pies jest pogrzebany’. Takich działań jest naprawdę mało i mało widzę wśród esportowych działaczy pomysłów w tym temacie.

Wniosek: brak dalszych pomysłów na stabilne działanie w obliczu braku strategicznych sponsorów.

2) Brak postępu

O ile pierwszy powód jest dla czytelników bardziej zainteresowanych tematem prosty i logiczny to o drugim wcześniej za bardzo nigdzie nie słyszałem. Esport, chociaż jego kwintesencja to LANy, funkcjonuje głównie w internecie.

Ok, co z tego? Zarówno w społeczeństwie zaszły duże zmiany światopoglądowe, jak i dostępny wachlarz technologii internetowych rozwinął się x krotnie. Gdy spojrzymy na strony internetowe sprzed niemal 10 lat i obecne wnioski będą oczywiste. Żeby nie być gołosłownym porównajcie stronę Aristocracy (czołowy polski klan np. w 2003) z onetem, wp, czy gazetą z tego czasu... a potem porównajcie obecną stronę dowolnego zespołu z obecnym dużym serwisem.

Na pierwszy rzut oka widać, że w esporcie za wiele się nie zmieniło, natomiast duże serwisy poszły do przodu, głównie pod względem prezentowania contentu, jak i funkcjonalności. Na przestrzeni tych lat pojawił się także twór zwany marketingiem sportowym.

Teraz drugie ćwiczenie - poszukajcie stron polskich zespołów piłkarskich sprzed 10 lat, później wejdźcie na obecną stronę np. Manchesteru United. Szok, co? Jeszcze pięc lat temu, jako jeden z głównych menedżerów PGS odbierałem całkowicie normalnie fakt, że dzwoni do mnie ktoś z klubu sportowego i chciałby spotkać się i porozmawiać o tym, jak funkcjonuje zespół graczy komputerowych w internecie, bo dla nich to ‘ideał nowoczesności i kreatywności, nowe podejście do marketingu’.

Oczywiście nie należy przedkładać tylko strony www danej organizacji na jej działania, bo może to być bardzo dla niej krzywdzące. Niestety, jak się w to bardziej zagłębimy zobaczymy przykry trend ogólny...

Wniosek: brak rozwoju, wręcz atakowania czytelnika rozwiązaniami stworzonymi pod niego.

Podsumowanie

Obydwa wnioski oznaczają dokładnie tyle, że:

- organizacje zespołowe nie dostosowują się do zmieniającego się rynku, zaspały

- organizacje zespołowe nie dostosowują się do nowych trendów w internecie, nie są kreatywne

Warto wspomnieć jeszcze o dotacjach i mecenesach/inwestorach. Celowo pominąłem obie opcje wcześniej pisząc o modelu drużyny. Przyczyna bardzo prosta: traktuję to, jako pierwszego sponsora, który zapewnia początkową stabilność, ale liczy na zwrot kosztów/zysk w przyszłości (w przypadku dotacji -> gwarancję działania w przyszłości). Nie zmienia to praktycznie nic w opisanym wcześniej modelu.

W zasadzie jedynymi innowacyjnymi działaniami w ostatnim czasie było GAD, któremu kibicowałem. Znacznie upraszczając model, zależności między spółkami itp. GAD/FX było zespołem, który miał potencjał zdobyć zysk z fanów, stosując techniki konwersji. Było to nowe działanie (no, może nie takie nowe, bo konwersje w esportach oglądaliśmy już przy okazji PGSPokerStrategy i wielokrotnie na łamach espmanii) i według mnie jest to jeden z koniecznych kierunków, którymi zespoły iśc powinny.

Wspomnieć należy też o PGS i FX w kontekście merchandisingu. W zasadzie to jedyne dwie organizacje, gdzie przez jakiś czas działał sklepik fanowski. W dzisiejszych czasach taki sklepik wydaje się nierozerwalnie związany z każdym aspirującym do miana profesjonalnych zespołem sportowym. Szkoda tylko, że coś czego nauczyli się sportowcy w 10 lat dla nas nie jest wciąż podstawą po takim długim czasie funkcjonowania w internecie.

Podsumowując: zwykle w swoich działaniach z zespołami powtarzałem “przestań tylko myśleć, najwyższy czas działać”... w tym momencie zaapelowałbym do każdego tworzącego, czy chcącego tworzyć zespół sportów elektronicznych o przemyślenie swojej koncepcji działania i właśnie pomyślenie o akcjach, które wprost przełożą się na środki finansowe potrzebne do stabilnego rozwoju.

Słowo o US

Szukając punktu zaczepienia do dyskusji ze mną należałoby wręcz wytknąć mi małą innowacyjność w UniversalSoldiers. Trudno byłoby to zanegować i się nie zgodzić. Warto tylko przypomnieć sobie, kiedy to było i jak wyglądała sytuacja.

Zarówno ja, jak i Kuba (Joeblack) dołączyliśmy do US by coś udowodnić, a nie, by zarobić. Wiele osób powtarzało w tamtym czasie o nas mity, również o ‘wypaleniu’. Tymczasem z mało medialnej organizacji wyrósł na pewien czas, żeby nie powiedzieć gigant, przynajmniej stabilny polski zespół, który systematycznie wysyłał graczy na turnieje nie tylko w Polsce, ale i w Europie.

A nie było wtedy 2 organizacji konkurencyjnych, a spokojnie z 9. My zrobiliśmy tylko dokładnie to, co czego brakowało nam w organizacji starego PGSu i wykonywaliśmy to systematycznie. Akcje były przeprowadzane skutecznie, do końca, a nie porzucane przed lub w trakcie realizacji. Sprawiło to, że opinia publiczna niemal nosiła nas na rękach i ustawiała czasami na równi z FX, z którego zarówno budżetem, jak i składem + potencjałem marketingowym (G5) nie mieliśmy co się porównywać.

My nie pracowaliśmy, nie zarabialiśmy, traktowaliśmy to, jako hobby i pasję. Robiliśmy tylko takie rzeczy, do których była motywacja. Śmialiśmy się z ‘innych-profi’, którzy mogli tylko rozłożyć bezradnie ręce i pogodzić się z nowym, istotnym graczem na scenie.

Dlaczego się skończyło? To już opowieść nie na dziś ;-).