Nie interesowałem się esportem kiedy stawał się on profesjonalny w Korei Południowej. Mimo tego bardzo mnie ten temat zainteresował i, po przeczytaniu wielu tekstów, postaram się podzielić tym co już wiem.

"Zacznę" od historii podanej na angielskojęzycznej stronie KeSPA (Korea e-Sports Association). Wchodząc na nią pierwsze co rzuciło mi się w oczy to wykrycie złośliwego oprogramowania przez mój antywirus (pamiętam, że kilka miesięcy temu zamiast strony wyświetlało mi ostrzeżenie, że jest to strona dokonująca ataków). Przy okazji, czy wiecie, że osoby mieszkające w Korei nie są anonimowe w Internecie? Nie wiem jak było wcześniej w przypadku obcokrajowców, ale foreignerzy grający w GSL (SC2) "koreańskie konta" posiadają.

_Zacznę_ jednak od tej historii. Wchodząc na nią nie dowiemy się jednak niczego ciekawego, poza krótkimi informacjami. Wśród nich wyróżniłbym aplikację o zatwierdzenie "Korea Pro Game Association", jej późniejsze zatwierdzenie przez Miniesterstwo Kultury i Turystyki, powstanie systemu rejestrowania Pro-Gamerów, a także różnorakie turnieje, promowanie esportu i edukacja w różnych miejscach, w których przebywa młodzież i nie tylko (m.in. College, Teenage Training Center, Citizens' Park). Bardzo szybko dzięki tej historii doszliśmy do roku 2004. W międzyczasie Korea Pro-Game Association (KPGA) zmieniło nazwę na Korea e-Sports Association (KeSPA). Jednak w tym czasie działo się dużo więcej, bo gdzie w tej "bajce" są OGN i MBC? Czym w ogóle one są?


W USA fani lubią oglądać najpopularniejsze ligi SC:BW/SC2 w kinie

OnGameNet (OGN) to koreańska stacja telewizji kablowej związana z grami, oczywiście bardzo mocno związana ze StarCraftem. Pierwsze turnieje od OGN obserwować mogliśmy już w 1999 roku. Od 2001 turnieje były już w pełni profesjonalne. Do OGN należy też nazwa "Starleague" (trademark) będąca, jak się łatwo domyślić, połączeniem Starcraft i League. Turnieje od OGN nazywane są OSL - OnGameNet Starleague.

Większą stacją od OGN jest MBC, które na potrzeby fanów gier uruchomiło MBC Game - kanał w pełni nim poświęcony. MBC progamingiem na poważnie zainteresowało się "dopiero" w 2003 roku tworząc swoją ligę: MBCGame StarCraft League (oczywiście nie mogli użyć nazwy Starleague, które było zastrzeżonym znakiem towarowym OGN), w skrócie MSL. MSL zastąpiło KPGA Tour, które organizowała KeSPA (dawniej znana jako KPGA).

OSL i MSL były to ligi indywidualne (1v1). Co jednak z rozgrywką drużynową? Dołączenie MBC do promocji progamingu w 2003 roku miało szczególne znaczenie. Zarówno OGN jak i MBC rozpoczęły wtedy swoje drużynowe ligi, każda oddzielnie. Po dwóch latach doszło do połączenia lig i tak powstała pierwsza Proliga (plany proligi zapoczątkowało GameTV, później odkupiło je OGN). W tym projekcie brały udział jeszcze KeSPA i IEG (firma, o której niestety bardzo mało wiadomo :(). KeSPA oczywiście wspomina o tym w swojej historii: "May 11 Establishment of the First Combined league, Sky Proleague 2005".

KeSPA/IEG vs. OGN/MBC

Proliga rozgrywana była dosyć spokojnie do 2007 roku. Wtedy KeSPA "zabrała" prawa do transmisji obu stacjom i sprzedała je IEG. IEG zarządało 200 000$ od każdej stacji za rok nadawania. Odnośnie tego skandalu pojawiła się masa informacji, dlatego postaram się kilka z nich przytoczyć. Pierwszą kwestią było to jakie KeSPA ma tak naprawdę prawa do Proligi? Na początku to OGN rozgrywało swoją proligę, potem do niej dołączyły MBC Game (które z tego powodu zamknęło swoją ligę drużynową), KeSPA i IEG. Oczywiście OGN zastrzegło znak towarowy tejże ligi, więc KeSPA nawet jeśli by chciała robić Proligę z kimś innym musiałaby prowadzić to pod inną nazwą i innym logo. KeSPA bez OGN i MBC jednak nie była tak silna. Przeprowadzony w tamtym czasie KeSPA Cup spotkał się z niskim zainteresowaniem kibiców, a nawet sponsorów, których bardziej interesowały ligi OGN/MBC cieszące się ogromną popularnością. FiFo (zakładam, że była to koreańska strona poświęcona progamingowi :P) pisała artykuły bardzo przychylne Kespie mówiąc o tym, że biznes związany ze sprzedażą praw do transmisji (które na początku miały OGN i MBC na wyłączność) jest przyjazny rozwojowi e-Sportu. Między skłóconymi stronami (KeSPA/IEG vs. OGN/MBC) doszło do negocjacji. OGN i MBC nie chciały się zgodzić na to, że muszą płacić ogrom pieniędzy za prawa do transmisji, a tzw. copyrights zostałyby wciąż przy IEG, które mogłoby sprzedać gry komu by tylko chciały (czyli to co zostało nadane w OGN/MBC mogło zostać sprzedane innej stacji telewizyjnej). W przypadku odmowy zapłaty przez OGN i MBC zagrożone były ich ligi indywidualne (OSL i MSL), które mogły zostać w bardzo szybki sposób zablokowane przez KeSPA. Po tym jak OGN i MBC nie zgodziły się na warunki KeSPA/IEG rozegrany został wspomniany przeze mnie w tym samym akapicie KeSPA Cup. Jego finał już znamy, a inne stacje nie były zainteresowane zakupem praw do transmisji od IEG. Na ratunek przychodzi Shinhan Bank (wcześniej sponsorujący 4 sezony OSL), który oferuje sponsoring Proligi w wysokości prawie 5 milionów dolarów, jednak w dalszym ciągu nie ma kto tych rozgrywek pokazać i z tego powodu KeSPA "straszy" i stara się wymóc na OGN/MBC by jednak wykupiły te prawa. Sam Shinhan Bank jeszcze nie jest pewny czy chce wejśc w ten biznes. Nie będę już dalej tego opisywał, bo poruszanych jest wiele kwestii prawnych i ustaleń, których zawarcie wcześniej miało miejsce. KeSPA/IEG i OGN/MBC w końcu doszły do porozumienia. Mówi się, że w negocjacjach mediatorem był koreański rząd.

Skandal, który o mało co nie zniszczył koreańskich rozgrywek indywidualnych i drużynowych, doprowadził do tego, że były teraz mocne jak nigdy, z tytułowym sponsoringiem Proligi przez Shinhan Bank oferującym ogromne pieniądze.

To już koniec mojego chaotycznie pisanego bloga. Na koniec przedstawię kilka ciekawostek:
- Starligi (OSL i MSL) jak i Proliga miały swoich sponsorów, co znaczy, że przykładowo w OSL OnGameNet było sponsorem tytularnym ligi tylko w końcówce OSL (rzadko rozwijanej na OnGameNet Starleague)
- sponsoring tytularny w OSL wykupowały między innymi Coca-Cola, Panasonic, Gilette czy koreańskie linie lotnicze (Korean Air). W przypadku Korean Air zniknęło nawet O w końcówce nazwy ligi, która końcowo musiała nazywać się Korea Air Starleague
- w przypadku MSL nazwy firm już nie były tak popularne na świecie, choć jak jeszcze za czasów KPGA Tour widzieliśmy Reeboka czy Pepsi tak już podczas MSL dla nas znane mogły być Pringles i LG CYON
- najpopularniejszymi sponsorami lig indywidualnych były firmy EVER (5x OSL), GOMTV (! 4x MSL), Shinhan (4x OSL)
- jako, że MBC dużo gorzej radziło sobie z pozyskiwaniem sponsorów podczas jednej z lig drużynowych (przed połączeniem OGN i MBC w celu prowadzenie jednej Proligi) nazwa brzmiała MBCMovies MBCGame Team League (MBCMovies jako rzekomy sponsor tytularny)
- za trzykrotne wygranie OSL zawodnik został Złotą Myszkę, wartą ok. 8000$. Jej posiadaczami są obecnie NaDa i July (obaj obecnie grający w SC2), a także Jaedong i Flash (wciąż sieją postrach w SC:BW)
- najczęstszym uczestników finałów OSL jest BoxeR, który na 6 z nich wygrał 2 razy.
- w MSL najwięcej, bo aż trzykrotnie wygrywali NaDa, iloveoov, Savior i Bisu
- najczęściej w finałach MSL/KPGA widzieliśmy Nadę, który wygrał 3 z 6-ciu (swoją drogą wszystkie wygrane były jeszcze w ramach KPGA Tour)
- w ostatnim czasie MSL zdominowane było przed dwójkę Jaedong i Flash. Jest to jedyny przypadek kiedy dwóch zawodników spotykało się w finale 3 razy z rzędu! Nadszedł jednak czas i na nich, bo choć wciąż gra przeciwko nim to koszmar koreańskich progamerów żaden z nich nie awansował do finału ostatniego MSL. Co ciekawe Flash nie wygrał nawet jednej mapy w tym turnieju i został wyeliminowany w fazie grupowej. Jaedong przegrał w półfinale.
- gracze musieli płacić za czas antenowy na OGN/MBC. Tzw. performance fee w 2001 roku wynosiło 100 000 KRW, czyli jakieś 70$ za jedno wejście (zapewne mecz + jakieś aktywności - od 20 minut do 3 godzin)
- KeSPA jest bardzo restrykcyjna jeśli chodzi o przestrzeganie ustalonych przez nich reguł. Przekonał się o tym gracz Leta, który podczas spotkania Proligi poprosił o pauzę podczas spotkania kilkukrotnie pisząc "p" na czacie. Efekt? Dyskwalifikacja dająca zwycięstwo drużynie przeciwnej. Kilka dni później KeSPA zmodyfikowała swoje zasady jednak wynik meczu pozostał bez zmian
- ofiarą zasad KeSPA był także GoRush, który przypadkowo w trakcie swojego meczu w OSL napisał "a". Chyba nie muszę mówić jaki tego był końcowy efekt.
- struktura KeSPA
- KeSPA/IEG/OGN/MBC najpierw walczyły między sobą o prawa do transmisji i chyba kompletnie zapomniały o twórcy gry, Blizzardzie. W chwili obecnej Blizzard sądzi się z OGN/MBC za kradzież własności intelektualnej o 300 000$. Jedynym sprzymierzeńcem Blizzarda w Korei wydaje się być jedynie Gretech (właściciel GOMTV) - obecnie przeprowadza GSL (Global StarCraft League) w SC2.
- niektórzy zawodnicy SC poza udziałami w reklamach pojawiają się także w innych telewizyjnych aktywnościach. Lee Yoon Yeol, znany nam jako NaDa, wystąpił m.in. w jednym z epizodów programu rozrywkowego Introducing A Star's Friend. Głównymi gośćmi były wówczas gwiazdy koreańskiej muzyki Pop - So Nyuh Shi Dae (Girls' Generation), a NaDa został im przedstawiony jako przyjaciel innej gwiazdy muzyki pop. Epizod z angielskimi napisami można obejrzeć tutaj: 1/5, 2/5, 3/5, 4/5, 5/5
- a tutaj gwiazdy drużyny Hwaseung Oz wzięły udział w "singing competition" zorganizowanym przez ich sponsora. Jak im poszło? Zapowiedź, Behind Story, TOP3: Jaedong, Killer, BackHo,
- pierwsze oficjalne tytuły esportowe KeSPA wprowadziła w 2000 roku. Były to: StarCraft, FIFA, Tekken i Winning Eleven. Rok później dołączył do nich Counter-Strike.
- na liście gier KeSPA widniał też między innymi Quake 3: Arena jednak w 2007 roku razem z kilkoma innymi grami (jak chociażby Age of Empires czy Rainbow Six) został skreślony z listy oficjalnych tytułów esportowych
- najpopularniejszą grą jeśli chodzi o ilość profesjonalnych i półprofesjonalnych graczy jest oczywiście StarCraft (227 Pro i 157 Semi-Pro). Drugie miejsce pod tym względem zajmuje Special Force (81 Pro i 218 Semi-Pro).
- Counter-Strike w Korei nie jest tak popularny jak w Europie. Według listy gier KeSPA gra ta liczy obecnie 4 profesjonalistów i 20 półprofesjonalistów, podobnie jak FIFA (6 Pro, 19 Semi-Pro). Nieco lepiej ma się WarCraft III (13 Pro i 32 Semi-Pro).
- "Mekką esportu" wg KeSPA jest I'PARK Mall e-Sports Stadium. Arena posiadająca aż 1115 metrów kwadratowych została otwarta w 2005 roku. Nie jest to oczywiście jedyne miejsce rozgrywania spotkań.
- najpopularniejszy przydomek BoxeR'a to "The Emperor". Rozwiązując "koreańskie znaczki" z tytułów newsów na fomos.kr zauważyłem, że Emperor w języku koreańskim fonetycznie pisze się "hwangje". Odnosi się to do jego imienia, ponieważ nazywa się on Lim Yo Hwan, także nie tylko z powodu jego świetnej gry właśnie ten przydomek został mu nadany.